Województwo ¦l±skie

¦l±skie wielokulturowe Województwo ¦l±skie zostało nazwane ¶l±skim nie z racji historycznych czy geograficznych, ale dlatego, że ¶l±skie jest większo¶ć o¶rodków miejskich i gospodarczych. Ziem ¶l±skich jest w województwie tylko 48% - większo¶ć województwa to obszar Małopolski i Wielkopolski, o czym się nie wspomina. "¦l±zacy" z Częstochowy, Sosnowca i Żywca maj± dosyć narzucania im ¶l±skiego nazewnictwa i "krupnioków", a prawdziwi ¦l±zacy nie chc±, by ich kultura "zmyła się" z polsk±. Województwo ¦l±skie zamiast szczycić się wielokulturowo¶ci±, zakłamuje tradycję i historię.

¦l±zacy "Prusoki"
czytaj »

¦l±zacy "Cesaroki"
czytaj »

Kresowianie i gorole
czytaj »
Mapy województwa ¶l±skiego Częstochowianie
czytaj »

Zagłębiacy
czytaj »

Żywiecczanie
czytaj »

W granicach województwa ¶l±skiego żyje bogata mozaika kulturowa mieszkańców. ¦l±skie zamieszkuje najbardziej zróżnicowana etnicznie grupa obywateli Polski z całym bogactwem różnorodnych zwyczajów, tradycji i dialektów. Najbardziej wyrazi¶ci s± ¦l±zacy, Górale Żywieccy i Zagłębiacy. Swoj± tożsamo¶ć kultywuj± też mieszkańcy Ziemi Częstochowskiej oraz przybyli po II wojnie ¶wiatowej Kresowiacy, w tym zarówno Polacy, jak i Ormianie. Żyj± tutaj też Niemcy, Czesi, Morawiacy, Romowie i Żydzi. Przybliżmy największe społeczno¶ci województwa ¶l±skiego:


¦l±zacy "Prusoki" Etniczni ¦l±zacy zamieszkuj± cał± historyczn± czę¶ć województwa. Obszar ten przed I wojn± ¶wiatow± podzielony był pomiędzy Cesarstwo Pruskie a Cesarstwo Austro-Wegierskie. Prusy posiadały zdecydowan± wiekszo¶ć ¦l±ska, z Katowicami, Opolem, Wrocławiem i Zielon± Gór± (zobacz granicę Prus z Austri±). O mieszkańcach pruskiej czę¶ci ¦l±ska w województwie ¶l±skim mawia się "hanysi" (od imienia Hans), mieszkańcy dawnego ¦l±ska Austriackiego nazywaja ich "Prusokami". Ciekawostka - używane przez ¦l±zaków okre¶lenie osób spoza ¦l±ska, "gorole", powstało własnie w okresie podziału Górnego ¦l±ska pomiędzy Prusy a Austrię.


¦l±zacy "Cesaroki" Etniczni ¦l±zacy zamieszmkuj±cy dawny ¦l±sk Austriacki akcentuj± swoj± odmienno¶ć od swoich ¶l±skich s±siadów z dawnej czę¶ci pruskiej. Ci natomiast nazywaj± ich "Cesarokami" (od Cesarstwa Austro-Węgierskiego). Podział Górnego ¦l±ska na czę¶ć prusk± i austriack± należy do historii, jednak zastapił go podział ¦l±ska Austriackiego na czę¶ć polsk± i czesk±. Dlatego "Cesaroki" zamieszkuj± nie tylko polski Cieszyn, Skoczów, Wisłę czy Bielsko-Biał±, ale też czesk± Opawę, Karwinę, Jabłonków i Czeski Cieszyn, gdzie tak samo jak w Katowicach słychać język ¶l±ski... więcej o ¦l±zakach »


Kresowianie i "gorole" Po II wojnie ¶wiatowej, kiedy granica Polski z Niemcami została przesunięta daleko na zachód (zobacz dawn± granicę polsko-niemieck±), a Niemcy opu¶cili swoje miasta, na ich miejsce przyjechało wielu przesiedlonych Polaków z Kresów Wschodnich. W ten sposób takie miasta jak Bytom czy Gliwice zasiedlili zupełnie nowi mieszkańcy z odmienn± od ¶l±skiej kultur±. Następnie, przez dziesieciolecia PRL, przyjechało za prac± do przemysłowego ¦l±ska wiele osób z każdego niemal zak±tka Polski, przywoż±c całe rodziny lub zakładaj±c je na miejscu. Czę¶ć nowych mieszkańców zintegrowało się kulturowo ze ¦l±skiem, jednak i tak etniczni ¦l±zacy wszystkich przyjezdnych nazywaj± "gorolami", czyli ludĽmi nietutejszymi.


Częstochowianie Mieszkańcy Ziemi Czestochowskiej znaleĽli się w granicach województwa ¶l±skiego w 1999 roku. Wi±zało się to dla nich z likwidacj± ich własnego województwa częstochowskiego i utrat± prestiżu miasta Częstochowy. Częstochowianie, jako że zamieszkuj± historyczn± ziemię Małopolski, posiadaj± odmienn± kulturę od ¦l±zaków, odcinaj± się od ¶l±skiej czę¶ci województwa. Ziemia Częstochowska leży na peryferiach województwa ¶laskiego, dlatego co pewien czas odżywa tu pomysł, by funkcjonować w osobnym województwie. ¦l±zacy nazywaj± Czestochowian "medalikorzami" (od sprzedawanych pod Jasn± Gór± medalików) lub "scyzorykami" (od regionu kieleckiego)... więcej o Częstochowianach »


Zagłębiacy Zagłębie D±browskie jako region ukształtowało się wyróżniaj±c się jako bogaty w węgiel kamienny obszar w Polsce przy granicy z Górnym ¦l±skiem. Zagłębie było najbardziej uprzemysłowionym obszarem Królestwa Warszawskiego, a następnie odrodzonej Polski, aż do czasu przył±czenia czę¶ci Górnego ¦l±ska przed II wojn± ¶wiatow± (zobacz mapę woj. autonomicznego). Chociaż Zagłębie D±browskie podobnie jak przemysłowy ¦l±sk został mocno zaludniony w okresie PRL przez przybyszy z centralnej Polski, to Zagłębiacy s± trzeci±, po ¦l±zakach i Góralach Żywieckich, wielk± lokaln± społeczno¶ci± z orginaln±, odrębn± tożsamo¶ci± regionaln±, a nawet własn± gwar±. ¦l±zacy nazywaj± Zagłębiaków "gorolami" lub "zagłymbiokami", a Zagłębiacy ¦l±zaków "hanysami"... więcej o Zagłębiakach »


Żywiecczanie Mieszkańcy Żywiecczyzny wraz z mieszkańcami okręgu Bielska-Białej mieli przed 1999 rokiem własne województwo bielsko-bialskie. Dla opisu tego województwa ukuło się okre¶lenie "Podbeskidzie" - składało się one w czę¶ci z ziemi historycznie ¶l±skich (Beskid ¦l±ski i Bielsko będ±ce niegdy¶ w ¦l±sku Austriackim) oraz małopolskich (Beskid Żywiecki i Żywiecczyzna w zaborze austriackim). Mieszkańcy Żywiecczyzny nie utożsamiaj± się ze ¦l±skiem, a szczególnie jego dawn± prusk± czę¶ci± - w przeciwieństwie do austriackiego ¦l±ska, z którym długo funkcjonowali w jednym państwie. Chętniej natomiast odwołuj± się do zwi±zków z niedalekim, małopolskim Krakowem... więcej o Żywiecczanach »


INFORMATOR REGIONALNY WOJ.¦L.
fot. www.czestochowa.pl  
Częstochowianie »
fot. Dawid Chalimoniuk / AG  
Zagłębiacy »
fot. www.zobaczslask.pl  
¦l±zacy »
fot. www.zywiecczyzna.pl  
Żywiecczanie »

DZIENNIKARZE W BŁĘDZIE »
REGIONY WOJ. ¦LˇSKIEGO:
Ziemia Częstochowska »
Zagłębie D±browskie i Krakowskie »
Żywiecczyzna »
Wschodni Górny ¦l±sk »
MIASTA WOJ.¦LˇSKIEGO »
CIEKAWOSTKI W ¦LˇSKIEM »
FORA REGIONALNE »




Województwo ¦l±sko-Małopolskie


Urz±d Województwa ¦l±skiego Beskidy Zobacz ¦l±sk, Górny i Dolny Zabytki Techniki Informator Kulturalny Metropolia Silesia-Dabrova